Waar deze regio drie voetbalclubs op het hoogste zaterdagniveau telt, daar ontbreekt er één op zondag. Waarom? Dagblad AD De Dordtenaar ging op zoek naar een antwoord.

Door John Kraijenbrink

DORDRECHT - In het seizoen 1996-1997 viel het doek voor voetbalvereniging Papendrecht na tien jaar in de hoofdklasse. Daarmee verloor deze regio de laatste club die actief was op het hoogste niveau op zondag. Papendrecht voetbalt sindsdien in de eerste klasse en kreeg in die periode (al dan niet tijdelijk) gezelschap van Unitas, SVW, DFC en EBOH, ploegen die promoveerden naar het voorportaal van de hoofdklasse. Voor al deze regionale clubs is het hoogste podium jaar in jaar uit onbereikbaar en ook dit seizoen lijkt dat het geval.

Geloof
Statistisch is de afwezigheid van een zondaghoofdklasser te verklaren. In het verspreidingsgebied van deze krant spelen 31 clubs op zaterdag, acht op zondag en elf verenigingen op beide dagen. In totaal dus 42 zaterdag- en negentien zondagteams. Simpel gezegd: de kans dat een elftal doordringt tot de hoofdklasse is op zaterdag twee keer zo groot als op zondag.
De reden voor het veel grotere aantal zaterdagclubs valt historisch te verklaren. Van oudsher is deze regio protestant-christelijk. Dat geloof speelt nog steeds een prominente rol. Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen in maart 2002 kwam de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) samen met de ChristenUnie na de PvdA als grootste partij uit de bus. In Alblasserdam, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Liesveld, Nieuw-Lekkerland en Sliedrecht won SGP/ChristenUnie de verkiezingen.
Conform het protestantse geloof mag er op zondag niet worden gevoetbald. ,,De zondag staat in het teken van de Heer, het geloof en het gezin'', licht dominee Jaap Jongejan van de Hervormde Kerk in 's-Gravendeel toe. ,,Als je op zondag voetbalt, staat het kerkelijke leven in de schaduw van het voetbal. Dat is niet de bedoeling. Daar is de eredienst te belangrijk voor. Daarom zeggen wij: voetbal op zaterdag en kom op zondag naar de kerk.''

Ambitie
De kille statistieken zijn slechts een indicatie. Wat zwaarder telt, is de ambitie. Van de hoogst spelende clubs (vanaf de tweede klasse) in deze regio hebben alleen Unitas en Papendrecht de doelstelling om naar de hoofdklasse door te stromen. De overige verenigingen nemen genoegen met minder. ,,Wij hebben die ambitie voorlopig niet'', zegt Cees Bijl, voorzitter van IFC. ,,Als je naar de hoofdklasse gaat, moet je spelers van buiten halen om je elftal te versterken. Je zondert daarmee je eerste team af van de rest van de club. Je krijgt als het ware een vereniging binnen je vereniging. Wij willen als club naar de tweede klasse toe, omdat we die volgens ons kunnen bereiken met eigen jeugd en spelers met een IFC-achtergrond.''

Geld
Als de ambitie er is, komt het voor een groot deel aan op centen. ,,Veel oud-DFC'ers hebben absoluut de ambitie om in de hoofdklasse te spelen, maar de club heeft niet de middelen om spelers aan te trekken die dat niveau aankunnen'', verklaart Cees van der Sluis, technisch coördinator van DFC. ,,Alles draait om geld en dat ontbreekt bij ons. De begroting van een hoofdklasser zit dicht tegen die van een betaalde club aan. Dat is voor DFC niet te realiseren. Wij zijn een amateurclub pur sang. Dat we in de eerste klasse met een elftal met voornamelijk eigen jeugd spelen, is al een wonder.''

Concurrentie
Bij Papendrecht zijn de financiële middelen ruimer, maar nog steeds beperkt in verhouding tot bijvoorbeeld de clubs uit Brabant, waar het zondag- het zaterdagvoetbal overvleugelt. De ambitieuze eersteklasser ondervindt echter andere problemen bij het aantrekken van topamateurs: concurrentie van de hoofdklassers op zaterdag. ,,De zaterdag is meer in trek. Kozakken Boys, Heerjansdam en ASWH hebben een grote aantrekkingskracht op spelers'', licht Mark Kalishoek, technisch coördinator van Papendrecht, toe. ,,Kozakken Boys is vooral financieel aantrekkelijk, Heerjansdam financieel en qua accommodatie en ASWH door de uitstraling. Die club heeft de laatste jaren toch wat neergezet. Als ik ergens een speler ga bekijken, is de kans groot dat er iemand van ASWH naast me zit. Voor zo'n speler is de keuze makkelijk. ASWH speelt immers al hoofdklasse. Dat is een mooier platvorm om op te voetballen. Het is leuker om zaterdag tegen Quick Boys te spelen voor 2.500 man, dan zondag tegen RKDVC voor driehonderd. Ook de inwoners van Papendrecht zelf lopen niet over van enthousiasme voor onze club. Het publiek dat er staat, verhoudt zich niet tot het niveau waarop wij voetballen.''

Lange weg
De cirkel naar het geld is daarmee rond. Minder publiek is minder interesse van sponsors. Die stoppen hun geld niet alleen uit liefdadigheid in een club. Een plekje in de hoofdklasse leidt bijna automatisch tot meer belangstelling van geldschieters. Het hoogste niveau trekt immers meer mensen en krijgt meer aandacht van de media. Maar de weg om daar te komen is lang en moeizaam. Alleen een kampioenschap in de eerste klasse geeft recht op rechtstreekse promotie. Er is een achterdeur: de nacompetitie. Maar via die weg moet je een periodetitel veroveren en vervolgens in vijf extra wedstrijden drie opponenten uitschakelen. Kalishoek: ,,De kans op promotie is niet zo groot.''

Hoger niveau
Met die lange weg naar de top hebben de zaterdagclubs ook te maken, maar op zondag is de weg een stuk lastiger vinden de kenners. ,,Er is een tijd geweest waarin de zaterdagclubs sterker waren dan de zondagclubs. Ik denk dat die voorbij is'', oordeelt Jack van den Berg, trainer van ASWH en oud-speler van de zondagamateurs van Feyenoord. ,,De sterkte in de hoofdklassen komt met elkaar overeen. Maar het zondagvoetbal is in de eerste en in de tweede klasse sterker. Op zaterdag zakt het niveau in de tweede klasse snel weg.''
Cijfers onderbouwen de mening van Van den Berg wat betreft de hoofdklasse. De laatste jaren kronen de zaterdag- en zondagclubs zich zo'n beetje om en om tot algeheel landskampioen. De voorsprong die zaterdag heeft opgebouwd (21-15) sinds de invoering van het kampioenschap in 1969, dankt het aan de periodes 1973-1978 en 1992-1996 toen de zaterdagteams respectievelijk zes en vijf keer op rij die titel grepen.
Onder die hoofdklasse is wel degelijk sprake van een verschil in kwaliteit. ,,Het zondagvoetbal is over de breedte sterker'', vindt Jacco Hessing, oud-speler van Papendrecht (hoofd- en eerste klasse) en ASWH (hoofdklasse). ,,Je ziet dat aan de kampioenen in de eerste klasse. In de hoofdklasse op zondag is de kans dat ze zich handhaven groter dan op zaterdag. Kijk maar naar clubs als Rijsoord, VVGZ en Groote Lindt, die in de zaterdaghoofdklasse na één jaar meteen weer degradeerden. Dat hogere niveau op zondag onder de hoofdklasse maakt het voor zondagclubs moeilijker om de hoofdklasse te bereiken.''